| |


Pisarz
duński. Pochodził z ubogiej rodziny. Obdarzony
niezwykłą wrażliwością i bogatą
wyobraźnią, marzył o karierze teatralnej i
światowej sławie. Nie mając środków
materialnych, w wieku 14 lat udał się do
Kopenhagi, by tam uczyć się i jednocześnie
tworzyć. Debiutował zbiorem utworów Młodzieńcze
próby (1822). Dzięki poparciu
wpływowych osób uzyskał stypendium
królewskie, które umożliwiło mu naukę w
szkole, a później studia. Poprawa sytuacji
materialnej pozwoliła też Andersenowi na
kontynuowanie pracy twórczej i rozwijanie
zainteresowań. Był ciekaw świata, toteż
odbył wiele podróży po Europie. Skomplikowany
i trudny charakter Andersena, kompleksy i urazy
wyniesione z dzieciństwa, nadmierna
wrażliwość, egocentryzm, poczucie osamotnienia
i nieustanny niepokój utrwaliły o nim opinię
dziwaka i uniemożliwiły mu znalezienie stałego
miejsca i prowadzenie ustabilizowanego życia.
Twórczość Andersena przypada na
okres rozkwitu romantyzmu duńskiego i mieści
się w tendencji zwanej realizmem poetyckim.
Pierwsze utwory to opisy podróży, wiersze i
humoreski. Sukcesem literackim była pierwsza
powieść Improwizator (1835),
w której zawarł elementy autobiograficzne.
Andersena napisał jeszcze kilka powieści, m.in.
Tylko grajek (1837)
i Piotr Szczęściarz (
1870), ponadto jest autorem kilku tomików
wierszy oraz ponad trzydziestu sztuk teatralnych,
które nie cieszyły się jednak powodzeniem.
Światową sławę przyniosły mu baśnie
i opowiadania dla dzieci (pierwszy zbiór ukazał
się w 1835). Napisał ok. 150
baśni; niektóre są utworami oryginalnymi, inne
powstały z inspiracji obcą literaturą, m.in.
Księgą tysiąca i jednej nocy, wiele jest
opartych na motywach ludowych. Do najbardziej
znanych należą: Brzydkie
kaczątko,
Świniopas, Księżniczka
na ziarnku grochu, Królowa śniegu, Słowik, Dziewczynka
z zapałkami, Nowe
szaty cesarza, Calineczka, Stokrotka. Baśnie
Andersena zawierają głęboki sens humanistyczny
i mają uniwersalną, ponadczasową wartość:
przez zaczarowany świat kwiatów i zwierząt,
wróżek, dobrych i złych duchów ukazują
ludzkie charaktery i problemy. Zostały
przetłumaczone na 80 języków. W Polsce
wydawane wielokrotnie; pierwsze pol. wyd.
zbiorowe Powiastki moralno-fantastyczne...
(1859), najpełniejsze: Zbiorowe wydanie baśni
Andersena (t. 1-6 1931); po II wojnie światowej
Baśnie (t. 1-3 1956). Andersen napisał także
sfabularyzowaną autobiografię Mit
Livs Eventyr (1855, Baśń
mojego życia).
  
|